Drukuj

Przybiernów ( do 1945 Pribbernow )

 Wieś leży przy trasie S-3 łączącej Szczecin ze Świnoujściem.

      fot.Dariusz Włodarczyk

W połowie XII w. zaczął się znaczący rozwój ekonomiczny tych terenów. Ówczesne wsie, w tym Przybiernów, były owalnicami z centralnie położonym kościołem. Pierwszymi właścicielami Przybiernowa i okolic prawdopodobnie była rodzina Schmeling. W 1321r. wieś należała do dóbr biskupich. W roku 1363 biskup Kamieński Jan odstąpił majątek Kapitule Kamieńskiej. Kapituła oddała dobra golczewskie i Przybiernów w zarządzanie wójtowi Bertoldowi Bendlein (1364r.).

W 1402r. dobra te kupił książe Bogusław VIII. Nabyte przez Bogusława VIII dobra były w rękach książąt prawdopodobnie do 1436r. Kolejnymi właścicielami byli: ponownie Kapituła, hrabia Otton i Ludwik von Eberstein. Były to dobre lata dla Przybiernowa, gdyż Kapituła była na ogól dobrym gospodarzem dla wsi należących do dóbr golczewskich, dbającym o ich rozwój. Właśnie w tym czasie (1531r.) wybudowano w Przybiernowie młyn obsługujący okoliczne wsie. Przybiernów przynosił biskupowi duże dochody pochodzące przede wszystkim z uprawy ziemi. Lasy stały się terenem częstych polowań przedstawicieli dynastii Gryfitów. Na południe od Przybiernowa wybudowano zamek myśliwski.

Obszary leśne obfitowały w zwierzynę (ostatniego niedźwiedzia w Puszczy Goleniowskiej zabito w 1749r. pomiędzy Stepnicą a Przybiernowem). Okolice Przybiernowa upodobał; sobie książe Filip II (1573 - 1618), który bardzo często przybywał tu na polowanie. W 1627r. Ziemia Przybiernowska, podobnie jak całe Pomorze zajęta została przez wojska cesarskie. Lata wojen doprowadziły do znacznego upadku majątków. Po zakończeniu wojen na tereny Przybiernowa i okolic sprowadzono osadników. W roku 1780 w Przybiernowie znajdowało się 50 domów, co wskazywało na to, że należał do większych wsi. Przyłączony również został folwark Sosnowice.

fot. Przybiernów z lotu ptaka -okres przed 1945 rokiem

W latach 1815 - 1838 gospodarze przybiernowscy zostali uwłaszczeni otrzymując na własność ziemię, którą uprawiali. W 1868 w Przybiernowie było 75 domów mieszkalnych, zabudowa proboszczówki, dwuklasowa szkoła, posiadłość młynarza, dom ubogich, kuźnia, od 1859 roku bita szosa z Goleniowa do Przybiernowa, Wolina i Kamienia Pomorskiego, od 1888 roku szosa z Przybiernowa do Goleniowa oraz do Stepnicy. W 1892 roku wytyczono linię kolejową, wieś posiadała pocztę oraz stację dyliżansów. W Przybiernowie znajdował się wreszcie posterunek policji, posiadający własny areszt.  W 1939 roku do wsi Przybiernów należały  majątki Bogacze, Sosnowice i Bratonie. Podczas II wojny został zajęty w wyniku operacji pomorskiej. Dnia 6 marca 1945 roku jednostki 23 Dywizji Piechoty zdobyły te tereny.

                                      fot.Kościół w 1908 roku

We wsi znajduje się kościół który powstał najprawdopodobniej na początku XIV wieku. W 1554 miał trzy duże dzwony. 25 lat później przebudowano wieżę kościoła. W 1605 prawie nie można było używać kościoła. W 1679 roku przystąpiono do całościowej rozbudowy kościoła z którego zostały tylko mury. 10 lat później w 1689 roku wzniesiono. Rozszerzenie kościoła na starym fundamencie zakończono całkowicie w 1746 roku. Przed kościołem, od strony zachodniej, na północ od głównego wejścia znajduje się drewniany krzyż misyjny. Ściany korpusu nawowego i dolnej kondygnacji są murowane. Stropy kościoła nad nową i kruchtami sa drewniane i belkowe, Więźba dachowa jest drewniana, płatwiowo-krokwiowa. Dach nad korpusem nawowym i kruchtą boczną pokryty dachówka-karpiówką, układaną w "rybią łuskę". Nad dobudówką od wschodu-dachówką zakładkową ( ceramiczną). Hełm wieży pokryty jest gontem. Jako materiał budowlany do ścian korpusu nawowego i dolnej kondygnacji wieży użyto nieobrobiony kamień polny. Cele gotycką zastosowano w portalu, dawnym obramieniu otworów i w szczycie zachodnim. Góran część wieży jest drewniana ( z drewna sosnowego), złożona z czworobocznego hełmu, zwężającego się ku górze członu oraz dwukondygnacyjnego późnobarokowego hełmu o smukłym stożkowatym zwieńczeniu, zakończonym krzyżem.  Jest to kościół salowy, na rzucie wydłużonego prostokąta schody w wieży są drewniane. Drzwi klepkowe w portalu podwieżowym - dwuskrzydłowe. W kruchcie bocznej jednoskrzydłowe. Wnętrze kościoła jest jednoprzestrzenne. Prezbiterium wyodrębnia tylko podniesiona o trzy stopnie posadzka z czerwonego i brązowego marmuru. W nawie posadzka ceramiczna z terakoty, w kolorze jasnobrązowym. Na miejscu dawnych ławek posadzka jest drewniana. Elewacja kościoła na ogół prosta i pozbawiona bardziej złożonego detalu.

                       fot.Przybiernów rok 1939

         Kościół dziś fot.Dariusz Włodarczyk 

 Kolejny wielki remont przeprowadzono w 1856r. Obecnie istniejące kamienne mury obwodowe  pochodzą z okresu średniowiecza, w części wschodniej z lat 1742-47. Pierwotne otwory okienne zamknięte były ostrołukowo i miały ościeże ceglane, których ślady białych róż widoczne są w ścianie południowej. Istniejące dziś okna pochodzą z czasów XVIII-wiecznej przebudowy. Okna z przeszkleniem witrażowym, w ramach metalowych. W przebudówce od wschodu okna krosnowe, dwudzielne.  Górna część wieży pochodzi z 1689r. Kapitalny remont wieży przeprowadzono w 1974r.pokrywając ją nowym gontem, a tym samym nadając strzelisty kształt. Dla kultu katolickiego kościół poświęcił 29 września 1945r. ksiądz Kazimierz Świetliński TCHR. Samodzielna parafię erygowano 1 czerwca 1951r.Obecnie parafią zarządza ksiądz dziekan Antonii Włodarski, który bardzo dba o wygląd naszego kościoła i teren przykościelny.  Organy ufundowano w 1861r. prawdopodobnie przez gminę protestancką. Prospekt typu architektonicznego, złożony z prostej szafy z obudową. W kościele można zobaczyć szesnastoramienny świecznik. Ramiona świecznika są delikatne w postaci esowato wygiętych wici roślinnych z wypustkami, zakończone profitkami. Neobarokowe naczynie do wody święconej wykonane przez warsztat pomorski. Naczynie wykonane jest z mosiądzu pokrytego warstwa białego metalu. Dwa dzwony żeliwne z 1923r. na wieży kościoła, wykonane w stylu modernistycznym przez miejscowy warsztat. W kruchcie przedsionka znajduje się rzeźba, która stanowiła stopę nieistniejącej ambony z kościoła w Świętoszewie, ufundowana w 1622r. przez Mikołaja Sieven. W latach 50-tych XX przeniesiona do Przybiernowa.  

                                                       fot.Dariusz Włodarczyk

W pobliżu kościoła znajduje się plebania z pierwszej połowy XIX wieku. Usytuowana jest w centrum wsi, tuż obok kościoła. Plebania jest dużym obiektem szerokofrontowym z dominującą bryłą wysokiego naczółkowego dachu. Ściany i sklepienie ceglane. posadzka kamienna. Wejście schodami od strony kuchni. Fundament kamienno- ceglany, tworzący wokół o charakterze niwelacyjnym. Ściany ryglowe wypełnione strychułami i cegłą.  W 1976r.odrestaurowano plebanią. Utworzono sale katechetyczną oraz biuro parafialne, wybudowano piece grzewne. Plebania ma wyraźnie reprezentacyjny charakter.  Ściany kaplicy są murowane z cegły pełnej, otynkowane. Wokół elewacji i obramienia drzwi z cegły klinkierowej strop-drewniany z podsufitką, otynkowany. Więźba dachowa drewniana, jednowieszakowa z kleszczami. Pokrycie dachu dachówką holenderską, ceramiczną. Posadzka ceramiczna, klinkierowa. Na kalenicy nad elewacją frontową-metalowy krzyż.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1939 – 1097 mieszkańców

2009 – 1685 mieszkańców

 Mapa Przybiernowa przed 1945 rokiem

Żródła: O.Baranowska.Pomorze Zachodnie.Wyd.INES.Szczecin 2001. R.Gaziński,wikipedia,www.przybiernów.pl,www.atlaswsi.pl,własne

Autor: Wojciech Janda

Dodaj komentarz


Statystyki

Dziś29
Wczoraj44
Bieżący tydzień208
Bieżący miesiąc838
Ogólnie60126

Kubik-Rubik Joomla! Extensions

Szybki kontakt

Goleniowskie Stowarzyszenie Eksploracji Historycznej " Biały Grosz" 

Numer KRS - 628718

NIP  856-185-49-10

Regon - 364976503

Konto: Bank Pekao S.A. 19 1240 3839 1111 0010 6922 7270

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.