Drukuj

Radzanek ( do 1945 Resehl )

       Miejscowość jest położona ok. 3 km na północny zachód od Maszewa. Współcześnie wieś podzielona w wyraźny sposób na dwie części (przy szosie Maszewo-Goleniów znajduje się kolonia z lat 30-tych XX w.) odległe od siebie o ok. 2 km. W literaturze pojawiają się nazwy Resehl, Resele, Rehsel.

     Majątek rycerski i wieś Radzanek istniały już w XV wieku. Podzielone na dwie części należały do rodów Dewitz i Petersdorf. Dobra rodu Dewitz przeszły kolejno we władanie rodów von Eberstein i Flemming. W 1628 r. były już częścią domeny państwowej, w której znajdował się wówczas folwark i zagrody chłopskie, karczma, młyn i kuźnia. Około 1692 r. została wzniesiona nowa karczma - dom kryty strzechą wraz z zagrodą.  

             Jeden z zachowanych starych domów w Radzanku-lipiec 2013,fot.autor

       Pierwsza, odrębna informacja o wsi Radzanek pochodzi z 1726 roku. Mieszkało tu wówczas 3 chłopów. Płacono podatki na kościół, do kościoła należała też ziemia w Radzanku. Wnioskować z tego można, że we wsi w XVIII w był już kościół, prawdopodobnie ryglowy. W XIX w. zbudowano obecnie istniejący kościół neogotycki. W 1872 roku we wsi znajdowały się 4 zagrody chłopskie i 7 zagrodniczych. Było wówczas 12 budynków mieszkalnych, 1 przemysłowy oraz 23 inne budynki - wśród nich szkoła. Łączna wielkość gruntów wynosiła 1 215 mg. W 1939 roku, po parcelacji majątku, we wsi było 10 zagród po 22-43 ha (niezależnie od wzmiankowanych zagród nowych - obecna kolonia Radzanek). W 1932 r. wieś posiadała 902 ha ziemi. Było tu 26 budynków mieszkalnych, 57 gospodarczych.

                                                      Kościół w Radzanku -lipiec 2013,fot.autor

       Według protokółu z 1726 roku w królewskim folwarku o areale 435 mg był dom mieszkalny z ryglówki kryty strzechą, 1 stodoła ze stajnią oraz owczarnia. Jak wynika z recesu spisowego w 1837 roku, podającego stan majątku w XVIII wieku - folwark miał 941 mg ziemi oraz podporządkowane mu były 4 zagrody chłopskie i 4 zagrodnicze o łącznym areale 955 mg. Druga część dóbr Radzanek była od średniowiecza we władaniu członków roku Petersdorf. Potwierdzono to w 1569 roku ponownym nadaniem im praw lennych poprzez księcia Barnima. W XVIII wieku do rodziny Petersdorf należały w Radzanku zaledwie 3 gospodarstwa zagrodnicze. W 1807 r., w okresie sprzedaży ziem domeny królewskiej, starosta v. Petersdorf zakupił całość folwarku domenalnego w Radzanku, łącząc go ze swymi dobrami. W 1872 roku znajdowało się tu 12 budynków mieszkalnych, 2 przemysłowe i 15 innych (prawdopodobnie gospodarczych). Majątek liczył 2 791 mg. W 1892 roku folwark miał wielkość 699 ha i posiadał już wówczas gorzelnię. Do lat 20-tych XX wieku majątek był nadal we władaniu rodziny Petersdorf. Ok. 1929 roku dobra o wielkości 825 ha nabyte zostały przez Pomorskie Towarzystwo Ziemskie w celu ich parcelacji. W 1939 roku istniało już 9 nowo wybudowanych zagród z areałem po 20-25 ha oraz folwark - resztówka z 233 ha, którego właścicielem był K.Beyersdorff. W końcu XIX w. mapa z 1890 r. dokumentuje istnienie dwóch założeń folwarcznych. Bardziej wysunięty na północ był zespół dworsko-parkowy z jeziorem, gorzelnią i podwórzem gospodarczym.

      Pałac w Radzanku -lipiec 2013,fot.autor

Podwórze owo miało kształt podkowy otwartej w kierunku jeziora. Na południe od opisanego znajdował się drugi folwark, który tworzyły duże budynki gospodarcze i dwa czworaki. Aktualnie istniejący dwór wybudowano w 1934 r. Budynki inwentarskie i składowe pochodzą głównie z lat 10. XX w. oraz z okresu po 1945 r. Wyjątkiem jest gorzelnia, wybudowana w latach 80/90. XIX w.

        Dawne wejście do parku przydworskiego -lipiec 2013,fot.autor

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1932 -344 mieszkańców

Mapa Radzanka przed 1945 rokiem

Źródło:www.maszewo.pl.wikipedia,własne 

Autor: Wojciech Janda

Dodaj komentarz


Statystyki

Dziś18
Wczoraj28
Bieżący tydzień91
Bieżący miesiąc721
Ogólnie60009

Kubik-Rubik Joomla! Extensions

Szybki kontakt

Goleniowskie Stowarzyszenie Eksploracji Historycznej " Biały Grosz" 

Numer KRS - 628718

NIP  856-185-49-10

Regon - 364976503

Konto: Bank Pekao S.A. 19 1240 3839 1111 0010 6922 7270

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.