Drukuj

Przemocze ( do 1945 Priemhausen )

        Wieś położona ok. 10 km na południowy zachód od Maszewa, przy drodze łączącej Goleniów z szosą Szczecin-Chociwel.

     Przemocze to wieś chłopska o średniowiecznym rodowodzie - z kościołem z XV w. Pierwsza wzmianka w dokumentach o wsi "Premuze" pochodzi z 1269 r. W 1560 r. należała do dóbr hr. v. Eberstein, następnie do domeny w Stargardzie. W XVIII w. (od roku 1766 poczynając) wymieniane były kilkakrotnie dwa znajdujące się obok wsi młyny: "górny" i "dolny". Od ostatniej ćwierci XVIII w. po rok 1831 trwał proces regulacji gruntów pomiędzy gminą miejską Stargard, a chłopami z Przemoczą - i proces ich uwłaszczania. We wsi były wówczas oprócz młynów, znaczące gospodarstwa karczmarza i kowala oraz zagroda wolnego sołtysa Berg'a (folwark Bergruhe).

 

                               Zdjęcie ze zbiorów Pana Doriana Wintera

     

Według spisu z 1864 r. w Przemoczu było 85 budynków mieszkalnych, 195 budynków innych. Do budynków innych wliczono kościół, szkołę oraz dwa domy służące potrzebom gminy wiejskiej. W 1872 r. we wsi znajdowały się 22 zagrody chłopów pełno rolnych, 1 zagroda o 3/4 wielkości, 5 zagród chłopów pół rolnych, 6 - zagrodników oraz 2 zagrody młynarzy. Ponadto był kościół, zagroda parafii i zagroda zakrystiana. W tej ostatniej oprócz budynku szkoły była stajnia i stodoła. Areał gruntu wsi i folwarku wynosił łącznie 5 680 mg. Kościół i parafia posiadały 221 mg. Patronem kościoła był wówczas magistrat Stargardu. Około połowy XIX w. znajdowała się we wsi ekspedycja pocztowa do Goleniowa. W 1906 r. spłonęła duża część wsi. Uległy zniszczeniu zwłaszcza - charakterystyczne dla jej zabudowy - domy szczytowe. Podjęta odbudowa bezpośrednio po pożarze, nie przywróciła wsi jej dawnego wyglądu. W 1932 r. wieś posiadała 1 450 ha. Były 103 budynki mieszkalne oraz 121 gospodarczych. W 1939 r. oprócz dwóch zagród-folwarków o areale 137 i 171 ha były 33 zagrody o areale 20-40 ha.

     Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z XV w. Kościół został zbudowany na planie czworoboku, z wieżą od zachodu. Został wzniesiony z kamienia, od wschodu w stylu gotyckim, blendowany. Wieża w górnej części rozczłonkowana blendami ostrołukowymi i okrągło łukowymi, zakończona 4-boczną drewnianą latarnią, zwieńczoną wysokim wysmukłym hełmem. W XIX w. portale - południowy i zachodni - oraz okna przemurowano. Wszystkie ściany kościoła i wieży otynkowano. We wnętrzu: sufit, wyposażenie z pocz. XX w..

                                                Zdjęcie poniżej pochodzi z kolekcji Pana Carsten Ahrent-Kratz

                         Przemocze współczesnie rok 2014 ,fot.Wojciech Janda

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1864-570 mieszkańców

1905 - 524 mieszkańców

1932 - 536 mieszkańców

Mapa Przemocza przed 1945 rokiem

Plan Przemocza z 1937 roku z kolekcji Pana Carstena Ahrent

Źródło:www.maszewo.pl,www.sowno.pl,własne 

Autor: Wojciech Janda

Dodaj komentarz


Statystyki

Dziś22
Wczoraj43
Bieżący tydzień65
Bieżący miesiąc776
Ogólnie62639

Kubik-Rubik Joomla! Extensions

Szybki kontakt

Goleniowskie Stowarzyszenie Eksploracji Historycznej " Biały Grosz" 

Numer KRS - 628718

NIP  856-185-49-10

Regon - 364976503

Konto: Bank Pekao S.A. 19 1240 3839 1111 0010 6922 7270

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.