Drukuj

Prace na byłym cmentarzu przy ulicy Wojska Polskiego w końcu rozpoczęte! - 29.10.2016

29.10.2016 roku na miejscu stawiła się silna ekipa „Białego Grosza”. Pogoda dopisała, pozostało więc zakasać rękawy i do roboty!
Celem, jaki postawiło sobie stowarzyszenie, jest uporządkowanie terenu, zebranie pozostałych nagrobków w jedno miejsce i stworzenie lapidarium na miejscu pierwotnego cmentarza.
Szacunek do miejsca należy się ludziom pochowanym tu- bez względu na ich wyznanie czy pochodzenie. Po ludzku. Nikt z nas nie chciałby przecież, aby po nagrobkach jego dziadków jeździły rowery czy kupkały pieski. Inna sprawa, że jest to park, a wychodzące z ziemi nagrobki wywoływały co najmniej niesmak i gęsią skórkę. I czas z tym zrobić w końcu porządek.


Pracy jeszcze wiele. Kolejne weekendy prawdopodobnie spędzimy na dalszym porządkowaniu i przenoszeniu znalezionych płyt i krzyży. Gdyby nie Paweł Zmaczyński- znów bylibyśmy w plecy z terminami. Bez jego pomocy wykonalibyśmy może 20% tego, co dziś udało się podnieść i przenieść w docelowe miejsce. Co cieszy- było i kilku mieszkańców, którzy zakasali rękawy i pomagali.
A co wiemy o historii tego miejsca?
Cmentarz przy obecnej ulicy Wojska Polskiego powstał prawdopodobnie na przełomie XIV i XV wieku. Pierwsze źródło kartograficzne pochodzące z 1450 roku potwierdza już jego istnienie. Cmentarz nazywany był cmentarzem św. Jana (Johannis Friedhof) i znajdowała się nim kaplica pw. św. Jana (Johannis Kapelle). Pierwotny cmentarz otoczony był murem kamiennym, którego niektóre fragmenty zachowały się do dnia dzisiejszego. Prawdopodobnie w XIX wieku cmentarz został rozbudowany w kierunku dzisiejszego ronda Ulricha Schroedera. Całość została otoczona żeliwnym płotem, po którym dziś pozostały tylko betonowe podstawy słupków. Pierwotne wejście na cmentarz znajdowało się tuż za budynkiem Willa Park, a po rozbudowie cmentarza powstały kolejne. Jedno od strony ul. Młynarskiej, drugie od ronda. Czy były inne wejścia? Zapewne tak, lecz ciężko je dziś umiejscowić. Na nowszej części cmentarza widać wyraźnie zachowane aleje. Na cmentarzu oprócz pięknych nagrobków, znajdowały się również grobowce. Był to trzeci goleniowski cmentarz. Pierwszy z całą pewnością znajdował się wokół ruin kaplicy św. Jerzego, na przedkolacyjnym Wyku, gdyż to właśnie lewobrzeżna część obecnego Goleniowa jest najstarszą częścią miasta. Naturalne wzniesienie było idealnym miejscem na romański kościół i cmentarz. Po lokacji miasta 1 lipca 1268 roku przez księcia Barnima I powstał Goleniów na prawym brzegu Iny. Lokacja na prawie magdeburskim jasno precyzowało położenie nowego kościoła (kościół św. Katarzyny), wokół którego powstał cmentarz. Na początku XV wieku rozpoczęto w tym miejscu stawianie nowej gotyckiej świątyni. Był to dogodny moment do przeniesienia cmentarza poza obręb murów miejskich. Nie bez znaczenia był również fakt braku miejsca na ówczesnym przykościelnym cmentarzu oraz wyraźnej tendencji przenoszenia cmentarzy w wyniku licznych epidemii. Cmentarz ten do roku 1534 był podobnie jak parafia, cmentarzem katolickim a następnie ewangelickim. Jego użytkowanie kończy się zapewne z początkiem XX wieku, gdyż wtedy podjęto decyzję o stworzeniu nowego cmentarza miejskiego przy obecnej ulicy Szczecińskiej (park przy stadionie miejskim).
Po wojnie teren cmentarza ulegał dewastacji. Krzyże i nagrobki zostały rozkradzione lub zniszczone. W latach 50-tych, na wniosek władz grobowce zostały dla bezpieczeństwa zasypane przez więźniów z Zakładu Karnego. W latach 60-tych na części cmentarza wybudowano parking, który wyłożono trylinką, a obok wybudowano punkt gastronomiczny Fregata, który funkcjonował tam wcześniej tylko w postaci namiotu brezentowego. Dziś w miejscu Fregaty stoi Willa Park.

Autor: Beata Polińska i Juliusz Gaj

fot. Beata Polińska

 

fot. Najmłodszy uczestnik dzisiejszych prac 

 

Komentarze   

 
+1 #2 RE: Prace na byłym cmentarzu przy ulicy Wojska Polskiego w końcu rozpoczęte! - 29.10.2016Beata P 2016-11-04 17:27
Hi, Christian :-)
Of course we will give you information. We are planning to place all surviving tombstones in one place- lapidary, and write down all the names. I think the list of names will be on this page, too.
Best regards.
Cytować
 
 
0 #1 cmentarz GoleniówC. Gustmann 2016-11-04 09:19
Hi, my great-great parents Friedrich und Johanna Gustmann died 1942 in Goleniów (Gollnow). I´am very interessted about your archeological finds on the formely cementary. Please, give me an information when you find the tombstone from my ancestors. Yours Christian Gustmann from germany :-)
Cytować
 

Dodaj komentarz


Statystyki

Dziś22
Wczoraj43
Bieżący tydzień65
Bieżący miesiąc776
Ogólnie62639

Kubik-Rubik Joomla! Extensions

Szybki kontakt

Goleniowskie Stowarzyszenie Eksploracji Historycznej " Biały Grosz" 

Numer KRS - 628718

NIP  856-185-49-10

Regon - 364976503

Konto: Bank Pekao S.A. 19 1240 3839 1111 0010 6922 7270

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.